3-HỆ
THỐNG BA ĐIỂM
Một cái gì đó nếu không phải tuyệt đối thì ít nhất là cái tương đối cao
nhất mà con người có thể đạt đến? Tức là tính chất tục
đế của hiện thực, sự khế ước của cá nhân và tòan thể?...Trong khi quán chiếu và
sàng lọc có thể câu trả lời xuất hiện?
Cá nhân như
ngọn đèn nằm trong một cái chao. Xem ra, những cái chao đèn này là không
thể tránh khỏi.Cái chao đèn có tác dụng
bảo vệ, thẩm mỹ vừa là sự che chắn. Trong cái chao đèn ấy tôi không thể phát sáng
ra tòan bộ các hướng. Và ngược lại, ta cũng không thể nhận tòan bộ ánh sáng từ
các hướng khác.Vấn đề là, ta có thể mở rộng không gian cái chao này đến đâu?
Cũng tựa như trong khi tiếp cận một khối đá cẩm thạch hãy còn lẫn những mạch đá tạp. Người
thợ kim hòan cần phải gạt bỏ các tạp chất để khối cẩm thạch tòan vẹn như một
nguyên khối? Tương tự vậy, trong nguồn
mạch pha tạp người ta cần tiến hành việc gạn lọc để xuất hiện một nguồn nước
thuần khiết nhất? Ý thức xuất hiện từ lúc phân biệt trong và đục, tạp chất và
cẩm thạch…Tuy nhiên, sự có mặt, tác động phân biệt của nó là một sự kiện thực.
Sụ phân biệt, vốn là không hay ho tuy nhiên nó đã xuất hiện.Có hai giải pháp
cho hiện trạng.
Trở lại vô phân như một trạng thái bản
nguyên. Thị và Phi. Thiện và Ác….Xóa nhòa các ranh giới này là việc
làm có thể như
Trang Tử hay Lão Tử đã thực hiện… Một
giải pháp khác nằm trong tiến trình chấp nhận. Sự phân biệt là cái đã rồi. Cái
không thể tránh né vấn đề là phải đối diện. Sự kế tục mặc nhiên là việc thanh
lọc đến mức độ cao nhất có thể…. Quá trình thanh lọc sẽ dẫn đến một cái gì đó. Cái gọi “ tạp chất” sẽ lắng
lại và tiêu hủy theo quá trình mà các tiên nho gọi là Mặc hóa. Phương diện khác,
có một cõi trời, cõi Tịnh độ sẽ thực hiện
việc hóa giải tòan triệt…. Những
hiệu ứng, mặt trái, phản ứng phụ và dư vị không phải là những đeo bám làm ánh ảnh
tâm trí. Không gian Tịnh độ sẽ mở ra những gì mà ý thức cần tìm kiếm…
Trạng thái bản nguyên thì nằm ngòai những
quan sát và dòng chữ này.Khi khối đá hãy còn ở rừng sâu và chưa có bất kỳ một
chứng nhân nào đó. Tuy nhiên, trong khi người thợ kim hòan phân biệt, đẽo tạc,
lọai bỏ lại là một trạng thái bản nguyên khác…
Một năm trước đây, trong khi làm việc bên phần đồ họa tôi hãy còn lay hoay với việc
định vị các nguồn sáng trong thiết kế.Sau đó tôi may mắn phát hiện hệ thống
chiếu sáng ba điểm. Tôi hòan tòan mãn nguyện với hệ thống này.Tiếp đó, tôi chuyển qua ứng dụng hệ thống trong đời sống của chính
mình. Chắc chắn là cần thiết việc có những nguồn sáng. Nguồn sáng, hiểu với
nghĩa khởi thủy bao hàm cả sự tác động,biểu lộ. Nguồn sáng thứ nhất là thi ca.
Chắc chắn nó tạo ra những bóng đổ nào đó.Nguồn sáng thứ hai là thư pháp, nó
lọai trừ các bóng đổ do nguồn sáng trước tạo thành. Nguồn sáng thứ ba, chính là
triết học được bố trí ở vị trí cao nhất, trên không gian…Với ba nguồn sáng này
trong khi chiếu
sáng, cũng là một hành vi tương tác giữa bản thân và ngọai vật, ta có thể yên tâm đến mức độ nào đó…
Các hệ thống ba điểm, tam nhân tố, một đơn
quái, đem lại sự yên tâm nhất định. Mặt khác, nó phản ảnh cấu trúc các sự
vật…. Việc phân biệt hay định vị như vậy
cũng là tương đối. Tôi nghĩ rằng, đến một lúc nào đó bản thân mỗi nguồn sáng
phản ánh các nguồn sáng khác. Chẳng hạn, thay vì màu trẳng nguyên thủy của nguồn sáng một là
màu vàng da cam của sự pha trộn màu vàng, đỏ và trắng….Cái chung cục là một
biểu thị lung linh và uyên áo. Lại nữa, hệ thống ba điểm là hệ thống tĩnh.Nó đưa ra những bức tranh và hình
ảnh tĩnh tại được chiếu sáng ở giá trị tối ưu.Tuy nhiên, nó chưa phải một sự kiện thực.Nó chỉ là một phương pháp nhận
thức. Lý tưởng là sụ di động năng động của hệ thống này theo đối tượng quán chiếu của nó. Một cái gì đó
sẽ xảy ra trong tình trạng ấy là sự xuất hiện của hơi thở, sự sống….
…Sự quán chiếu
chính là như sau: tôi đã ngừng viết vào
những năm 2004. Sau tác phẩm Nguyên bạch. Lý do dừng là việc tôi đã thõa mãn. Có một nhân tố nào đó, tính thiểu
dục, làm tôi thực hiện mọi việc một cách tượng trưng. Trung thành với những nhân
tố tạo ra bản thân, tôi lại phải nói rằng, tôi chia xẻ hay đã hấp thu những gì
mà Pasternak nói: con người chỉ thể vĩ đại khi đạt đến tính tượng trưng trong đời
sống của nó! Cho đến giờ, tôi vẫn chưa
từng có một xem xét cẩn thận về những gì đã viết. Và điều này cần thiết không
nhỉ? .. Nguyên bạch làm tôi vừa ý ở chỗ nó kết hợp các nguồn mạch thi ca và
triết học. Giữa sinh họat cá nhân và chiêm nghiệm tổng thể. Về nội dung, nó
biểu lộ vài trực giác dường như sâu
sắc…Tôi xem
rằng nó hãy còn như một tài liệu, dữ kiện
và gợi hứng cho những xem xét nào kế tiếp…
…Viết lách,
dường như là có một ý nghĩa nào đó. Bởi vì tôi không rõ mình đã suy nghĩ như thế nào để đạt
đến hình dung về cái MỘT trong Nguyên bạch. Nhận thức về cái MỘT hiện giờ chỉ
như là một kết quả, và là định kiến.Con đường đi đến nhận thức như vậy là cần
phải đọc lại…Tức là một hành vi đào luyện tâm trí….
Viết lách, là một phưong thức suy nghĩ. Thọat
đầu ta xem xét, soi sáng đối tượng một cách chưa hòan tất…Sau một đọan thao tác
như vậy, một vài trang được viết, sẽ có sự soi sáng khác từ ngọai lực. Ta nhập
vào một dòng chảy và vững tin dần vào những gì mình đang thực hiện…Tôi, hãy rụt
rè và lay hoay trong các suy nghĩ, tìm kiếm của mình. Nhưng một khi tôi đã lên đường,
một hành trình nhận thức, chẳng bao lâu tôi sẽ nhận ra những đồng hành, hướng đạo
và kể cả hậu thuẩn về nhận thức…Gọi là hậu thuẩn nhận thức vì rằng, tôi, một cá
thể đi trên đường với bao nhiêu uẩn khúc, do dự, lạc lòng và nghi vấn. Con đường ta đang đi có phải là
con đường? Nó hứa hẹn những bức tường trước
mặt hay bãi lầy đâu đó? Hậu thuẩn tối hậu rằng tất cả là con đường! Sự có mặt mọi nơi và mọi lúc của
Đạo…
Một phương diện khác, nếu như vào giờ này để
viết lại những gì như Nguyên bạch hay Cõi ý là một điều tôi không thể tin chắc.
Nhận thức tổng quát có thể đạt đến nhưng
làm một sự trình diễn con đường thì tôi đã không còn vững tâm thực hiện…Hình ảnh
tương tự là như trong
một ngôi nhà
cao tầng. Đôi khi, vì duyên do nào đó, là hứng khởi, được kêu gọi hay kể cả hiếu
kỳ ta lên đến tầng lầu và bước lên sân thượng. Những gì bên ngòai, tòan cảnh phố
xá lung linh vào đêm hay bầu trời sáng mai đẹp nắng...ta có thể trông thấy
trong giây phút. Rồi trở xuống. Những gì
còn lưu lại là có một hình ảnh như thế. Không phải cái trần nhà thạch
cao hay những bức tường đóng kín.Có vô số ngọn đèn phát sáng lung linh về đêm,
và cả bầu trời. Không phải tiếng động của cánh cửa cũ rít lên trong khi mở mà là tiếng ríu rít của những bầy chim sẽ.
Tiếng gió xao xác khua trên những tàn cây
xa… Tiếng những vì sao trong một hòa âm thiên khải… Tuy nhiên, không phải lúc nào
ta cũng có thể lên đến cái sân thượng ấy! Như vậy thì không ngần ngại, không do
dự khi mà ta có thể còn bước lên những bậc thang kế tiếp…
Những gì ta có được trong hiện tại là kết
quả của vô số nguyên nhân từ quá khứ… Nếu như Lão tử không để lại Đạo đức kinh
thì hậu thế không có một cái gì tương tự để đọc. Và nhìn nhận tổng thể, chỉ cần vài ý niệm như Vô vi, Đạo…đã chi phối biết bao
nhiêu hành động của con người trong suốt chiều dài lịch sử…Từ các ẩn sĩ đến các
trường phái luyện đan…. Phản biện là nếu
không có Lão tử thì vẫn sẽ có một vị
thánh nhân nào khác để đời một cái gì tương tự…Tuy nhiên, sự xem xét như vậy dường
như chỉ dẫn đến sự phủ nhận của một tâm tánh. Nó biểu lộ một tâm tánh phủ nhận,
hư vô và chối bỏ. Sự xem xét đến mức độ nào đó dường như các ngọai vật nhòa đi.
Chỉ còn thuần là sự biểu lộ của cái tâm đang xem xét…
Tôi cần thanh
minh ngay. Không có sự so sánh hành vi
của mình với Lão Tử. Tôi chỉ làm cái
công việc định tâm trong hành vi xếp hàng để nghênh rước hoặc đón tiếp một Tôn
giá chẳng hạn. Sự lạc lòng ở chỗ, sau một hành trình đưa rước nào đó chúng ta
muốn rút khỏi hàng ngũ. Một thái độ cự tuyệt.
Nhân tiện, tôi viết vội vài ý tưởng đang có.
Sự xem xét thuần túy là một bước tiến so với tình trạng thiếu vắng xem xét. Tuy nhiên, dừng ở đó chưa đủ. Nó cần
một hành động đi kèm theo thiên hướng tích cực. Hy vọng rằng tôi cũng đã đồng cảm với Đốttôiepxki trong việc
nhìn nhận rằng không nên trình ra sự thật một cách thuần túy. Khi trình ra như
vậy là đã tương tác và làm biến đổi nó.
Cái tương thích, ngay tức khắc là phải có một trách nhiệm nào đó. Cũng tựa việc
cắt một nhánh hoa khỏi thân cây của nó. Cái tương thích phải là một cái bình, gốm
hay pha lê,chuẩn bị sẵn để cắm hoa vào đó…. Nhánh hoa khi bị cắt khỏi trạng thái tự nhiên sẽ khô héo với một tốc độ
nhanh hơn trong đời sống nguyên trạng của
nó.
Sự sống có một yếu tính vi tế và ẩn mật. Cái
tương thích của con người là trách nhiệm cao nhất mà cá nhân có thể nhận
thấy và thực hiện…Tôi cũng nhận ra, sự tăng cường các hành động là điều tôi còn
thiếu. Trước đây, tôi vẫn thường tự an ủi rằng trong việc viết lách, thiền định,
đã là một hành động. Ít nhiều thì vẫn có
một đóng góp nào đó trong tiến trình chung…Tuy nhiên đến giờ này ý nghĩ đó đang
dần thay đổi. ….
Trở lại mạch xem xét những gì đã viết. Tác
phẩm khác, Cõi ý, nếu trung thành với nguyên tác thì không có gì để
nói. Học giả
Bửu Ý, trong thời gian tôi ở Huế có nhận xét rằng sau khi đọc Cõi ý như việc
nghe một tiếng nói cất lên từ sa mạc…Bổ túc
rằng, học giả nói ông cũng chưa đọc xong cuốn sách. Tôi cảm nhận điều này
là sự ấn chứng mạnh mẽ của học giả. Một cái nhìn ngang đủ biết được tòan thể người
đối diện…
Vết
tích cá nhân ở chỗ, trong tính chất trung thành với sự quán chiếu tòan thể các
dữ kiện, tôi như một người ra sa mạc. Tại đó tôi nhặc được một hạt cát. Cát là cát, nó
chẳng liên can gì đến hành vi nhặt của tôi. Điều mãn nguyện vốn dĩ có tính cá
nhân, ở chỗ tôi nhận ra hạt cát ấy cùng lọai với sa mạc…Nó không phải là một
cái gì đó như đất đai hoặc nước, vốn là
những chất liệu khác…. Nếu như
làm rõ nghĩa thì Trung quán luận,Tự do đầu tiên và cuối cùng là những hạt cát
tương tự…. Sau khi xem xét sơ lược về những gì đã viết như vậy, với một sự ngại
ngần vì phải đem vào tính cá nhân rất dễ dàng gây ra những tranh cãi, ngộ
nhận…mạch tư tưởng chính là như sau. Qua một thời gian có sự đổi khác về môi
trường, kiến văn, cảm thụ đời sống những gì là phát sinh trong nhận thức của
tôi ở lúc này? Cái gì cần phải biểu lộ như một sự tương tục trong cách thế một
người xếp hàng? Và không chỉ là nhận thức thuần túy, tâm trạng tôi có gì đổi
khác? Tôi đã thấy những gì và hướng đến những gì?
Vài cuốn sách quan trọng trong thời gian qua tôi đã đọc. Một vài nhân
vật tôi đã từng tiếp xúc và chịu sự tác động…Đó là những gì tôi sẽ đề cập đến…
Cái Một thì biểu hiện ở mọi nơi. Trong nghệ
thuật hay kỷ thuật. Tôi cũng xin trình bày kỷ thuật chính sử dụng trong những
trang viết cần thiết. Kỷ thuật Loft. Trong
việc tạo hình,
kỷ thuật này cần đến hai đối tượng. Một dây dẫn và một mặt cắt. Sau đó bằng kỷ
thuật loft, hình thể sẽ đuợc tạo thành. Chẳng hạn để vẽ một sợi dây ta vẽ đuờng cong của sợi dây.
Tiết diện tròn. Kỷ thuật loft sẽ tạo ra dây thừng cần thiết.Cái Một, là Lý biểu hiện ở dây dẫn. Tiết
diện là những phương diện của tồn tại: thi ca, điện ảnh hay một nhân vật. Điều
nhắm đến của tôi, là việc chỉ ngược lại dây dẫn, những gì trong một tiết diện...Và
sau đó cái Một xuất hiện….
Lưu ý khác, những gì tôi cảm xúc và khảo sát
ở đây thuộc về thi sĩ hơn là một học giả. Sẽ không có những khảo sát có tính hệ
thống và chi tiết. Điều này, kêu gọi lòng khoan dung của người đọc cho yếu tính
thi sĩ, vốn quen với những cảm hứng, ấn tượng, vẩn vơ hơn là những khuôn vàng thước ngọc….
Cái bắt tay giữa thi ca và hành giả cũng là điều
người đọc nhận ra trên những trang viết. Bản thể thì vô phân. Sự phân định như
vậy chỉ trình ra những thiếu sót, đang được
xin lỗi trước trong tính chất hành giả mà tôi thực hiện…Tuy nhiên, qua các thiếu sót như vậy người đọc
vẫn
nhận ra một cái gì đó bổ túc. Làm rõ nghĩa
hơn nữa. Tôi đang tự đặt mình vào vị thế mà có thể mất đi cả hai. Sẽ không đạt đến
các kiến giải và biện biệt trọn vẹn của một hành giả. Cái mất khác, những vần
thơ lẽ ra phải xuất hiện mà tôi đã cầm chúng lại sau lưng một tu sĩ. Tuy nhiên, nếu như kết hợp
được sẽ là một cái gì của riêng tư nhưng trọn vẹn….
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét